Hoe houdt Frankrijk het pensioen betaalbaar?

Mede door massale protesten heeft Frankrijk recent afgezien om de pensioenleeftijd te verhogen van 62 naar 64 jaar. Pensioenhervormingen zijn echter onvermijdelijk. Belangrijkste oorzaak is de nog steeds stijgende levensverwachting. Een pensioen moet ten opzichte van de jaren 50 van de vorige eeuw gemiddeld zo’n 5 jaar langer worden uitgekeerd. Daarbij wordt de groep van betalers, lees de werkende bevolking, steeds kleiner en de groep van ontvangende gepensioneerden steeds groter. Op dit moment is die verhouding 3,5 staat tot 1. De verwachting is echter dat dit binnen 25 jaar afneemt tot 2 staat tot 1. Gevolg: verder stijgende premies. En in Frankrijk behoort die premie al tot de hoogste van Europa. Met bijna 14% van het bruto nationaal inkomen, geeft Frankrijk ruim 2 keer meer uit aan pensioen dan Nederland. 

Maar zijn er naast het verhogen van de pensioenleeftijd nog andere mogelijkheden om het pensioen in Frankrijk toch betaalbaar te houden? In dit artikel gaan we daar dieper op in.

Kostprijs van pensioen

Allereerst is het belangrijk om te weten wat een pensioenuitkering ongeveer kost. Daarmee is het mogelijk om ook de financiële gevolgen van een pensioenwijziging in kaart te brengen. Een mogelijkheid daarvoor is het kapitaliseren van de pensioenuitkeringen. Met andere woorden: hoeveel euro zou er op leeftijd 62 gereserveerd moeten worden om een gelijkblijvend pensioen van 1 euro uit te kunnen keren? Op dit moment is dat ongeveer 27 euro. Voor een pensioenuitkering van 1.000 euro per maand, zijnde het minimale pensioen in Frankrijk bij een volledige carrière, is derhalve een kapitaal van 324.000 euro nodig. Gaan we echter niet uit van een gelijkblijvende maar van een 2,5% geïndexeerde uitkering, dan is een 50% hoger kapitaal nodig, te weten 486.000 euro. Bijna een half miljoen euro, iets wat veel Fransen zich waarschijnlijk niet realiseren.

Elk jaar dat een pensioen later wordt uitgekeerd, scheelt ongeveer 5%. Het verhogen van de pensioenleeftijd met 2 jaar levert derhalve een besparing op van ongeveer 10%. In het genoemde voorbeeld derhalve een besparing van een kleine 50.000 euro.

Indien Frankrijk de pensioenleeftijd dus zou verhogen van 62 naar 64 jaar, zullen de kosten dalen van 14% naar ongeveer 12,6% van het bruto nationaal inkomen. Met een bruto nationaal inkomen van zo’n 2.500 miljard euro, betekent dit een besparing van 35 miljard euro per jaar.

Inzicht in het pensioeninkomen

Net als in Nederland, ontbreekt het de meeste Fransen veelal aan inzicht in hun pensioensituatie. Door het jarenlang communiceren van de pensioennorm, denken veel toekomstig gepensioneerden dat ze die norm ook als pensioen gaan ontvangen. Voor de Fransen zou dat 50% van het gemiddelde salaris van de beste 25 arbeidsjaren zijn. De praktijk is echter vaak anders. Zo halen veel Fransen niet het totaal aan gewerkte trimesters die nodig zijn voor een volledig pensioen. Verdien je daarnaast meer dan ongeveer € 39.000, dan wordt over het meerdere niet altijd pensioen opgebouwd.

Vanaf hun 50ste ontvangen Fransen een pensioenoverzicht. Op een overzichtelijke manier staat daarop het te bereiken pensioen aangegeven. Is dat pensioeninkomen echter onvoldoende, dan resteert nog maar weinig tijd om dat zelf aan te vullen.

Wat kan Frankrijk doen om het pensioensysteem betaalbaar te houden?

Wat kan Frankrijk doen om het pensioensysteem betaalbaar te houden? Gebeurt er niets, dan zullen de toch al hoge kosten alleen nog maar verder toenemen. De meest voor de hand liggende oplossing is het verhogen van de pensioenleeftijd. Daar zijn de Fransen echter massaal voor gaan liggen. Zijn er verder wel alternatieven?

Veel alternatieven zijn er echter niet. Het zal uit de lengte of uit de breedte moeten komen. Als de pensioenleeftijd niet wordt verhoogd, dan blijft enkel de mogelijkheid over dat de Fransen op dezelfde pensioenleeftijd minder pensioen ontvangen. Ook dat zal zeer waarschijnlijk op dezelfde weerstand stuiten als het verhogen van de pensioenleeftijd.

Ook in Nederland heeft het veel voeten in de aarde gehad om een pensioenakkoord tot stand te brengen. Pas nadat de overheid had aangegeven het desnoods zonder steun van de vakbonden toch door te voeren en na de toezegging om de AOW leeftijd minder snel te laten stijgen, is er een pensioenakkoord gekomen. Datzelfde zal Frankrijk moeten doen. Voorwaarde daarvoor is, dat de economische noodzaak groot genoeg is, waardoor politici inzien dat verder uitstel echt niet mogelijk is. Zorgen ze daarbij voor voldoende tegemoetkomingen op andere pijnpunten, dan alleen is er een kans om het pensioenstelsel te hervormen. Daarbij helpt het uiteraard dat door eerlijke voorlichting en het geven van inzicht, de Fransen zelf ook inzien dat er iets moet gebeuren omdat het anders onbetaalbaar wordt. Wat dat betreft is er nog een lange weg te gaan. Zo heeft het pensioenakkoord in Nederland ook ruim 10 jaar op zich laten wachten.  

Share on facebook
Share on pinterest
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Kom je er niet uit? Wil je meer informatie over pensioen in Frankrijk?

neem contact op voor meer informatie

dit vind je misschien ook interessant