Hoe ontbijt je als een Fransoos?
Wie Frankrijk zegt, zegt croissant. Maar denk vooral niet dat alle Fransen ‘s morgens een croissantje eten. Dan zouden ze moddervet worden. Het land heeft een rijke variatie aan ontbijt tradities. Word wakker in Lyon, Bretagne of de Provence, en je zult zien dat het Franse ontbijt veel vertelt over de streek en haar gewoonten.
Koninklijk ontbijt
Het Franse ontbijt van vandaag de dag vindt zijn oorsprong aan het hof van Lodewijk XVI. Hij begon de ochtend met vers brood met boter, gedoopt in warme melk. Later vervangen door koffie, dat als exotische nieuwigheid uit Turkije kwam overwaaien. Pas na de Tweede Wereldoorlog kreeg het petit déjeuner echt zijn vaste plek aan de Franse tafel. En hoewel moderne gewoontes hun intrede hebben gedaan – denk aan voorverpakte brioches en kant-en-klare Madeleines – blijft het ritueel van koffie, baguette en boter diep verankerd in het Franse leven. En zoals bij alles in Frankrijk, heeft elke streek natuurlijk zijn eigen manier om de dag te beginnen!
7 manieren om de Franse dag te beginnen
Bretagne: boter, boter en nog eens boter
In Bretagne draait het om één ding: boter. Niet zomaar boter, maar beurre salé; gezouten boter van topkwaliteit. De boter wordt gesmeerd op de warme baguette, en een warme crêpe (vaak van boekweitmeel) toppen ze af met gezouten karamelboter. Verder staat er op de Bretonse ontbijttafel regelmatig een Kouign Amann; een ronde taart van deeg, veel boter en suiker. Tijdens het bakken verandert de gesmolten suiker en boter in een goudbruine karamellaag.
Normandië: room, appel en rijstpap
In Normandië begint men de dag met streekproducten: melk, room, boter en appels. Een typisch ontbijt bestaat uit een stuk brood met confiture de pommes of een kom Tergoule: rijst gekookt in melk en kaneel met een goudbruine korst. Hartige eters kiezen liever een baguette met Camembert, want ook dat hoort hier bij het ontbijt.
Elzas: een plak Kougelhopf
De Elzassers beginnen hun dag graag met een stuk Kougelhopf, een tulbandvormige cake gevuld met amandelen en rozijnen (geweekt in rum of kirsch), en afgewerkt met poedersuiker. Zoet en onweerstaanbaar lekker bij een kom koffie.
Zuidwest-Frankrijk: zeg nooit ‘pain au chocolat’
In Bordeaux, Toulouse en de rest van Occitanië begint men de dag met een chocolatine; een bladerdeegbroodje met chocola. Vraag hier niet naar een pain au chocolat, want dan weet iedereen meteen dat je niet uit de streek komt. Vergeet ‘m niet te dopen in je koffie!
Provence & Côte d’Azur: zonnig ontbijt
In het zuiden is het ontbijt licht en fruitig. Tartines (geroosterd brood) met lavendelhoning zijn hier vaste prik. En wie iets bijzonders wil, kiest voor de Tarte Tropézienne: luchtig briochedeeg met romige vulling en een krokante suikerlaag. Beroemd in Saint-Tropez en zelfs bij het ontbijt geliefd.
De Alpen: stevig en bergachtig
In de Savoie en de Alpen mag het ontbijt wat robuuster zijn. De dag begint vaak met pain de seigle (soort roggebrood) kaas uit de Alpen en honing, soms met een scheutje génépi om warm te blijven. Maar alleen als het echt flink koud is natuurlijk…
Lyon: eenvoudig ontbijt, royale brunch
In Lyon, de gastronomische hoofdstad van Frankrijk, is het ontbijt opvallend eenvoudig: een tartine van stokbrood met boter en confiture, en een espresso. De echte Lyonnais bewaren hun eetlust voor de mâchon; een stevige tweede ontbijtsessie tussen 9 en 11 uur, een traditie uit de tijd van de zijdewerkers. Op tafel komen stevige vleesgerechten, lokale kaas en een ‘pot de vin’.
Wist je dat… croissants in Frankrijk meer iets zijn voor het weekend? Niet alleen vanwege de overdaad aan boter. Nee, als je zaterdagochtend naar de bakker gaat om croissants te halen, dan is dat een teken van genegenheid. Ware liefde!
PS: zin om je eigen Franse baguette te bakken? Zie hier het recept.
