Zoals elke dinsdag weer les Mots du Mardi, een woord of gezegde uit de Franse taal om zo wat Frans te leren of bij te spijkeren. Deze week is dat Être chocolat.

Als je nog nooit de uitdrukking ‘être chocolat’ (spreek je uit als: ɛtʁ ʃɔkɔla) in het Frans hebt gehoord, denk je misschien dat het iets positiefs is en zal je er van opkijken dat het dat juist niet is.

Want wat is de betekenis van ‘être chocolat’?

De letterlijke betekenis is ‘chocolade zijn’, maar daar schiet je natuurlijk niets mee op. Être chocolat is een informele uitdrukking om aan te geven dat je gedupeerd wordt, teleurgesteld bent of met lege handen staat. Het gaat over een gebeurtenis waarbij de dingen niet gaan zoals je wil dat ze gaan, dus een tegenvaller, tegenslag of pech.
Het Franse synoniem is être dupé, être déçu, être trompé of s’être fait avoir. Een voorbeeldzin met être chocolat is bijvoorbeeld: Je croyais qu’on se mettait d’accord. Mais non. Je suis chocolat ! (Ik dacht dat we het eens waren. Maar nee, ik ben erin geluisd).

Waar komt de uitdrukking vandaan?

Er zijn meerdere verklaringen. De eerste verklaring voor de betekenis van être chocolat komt uit de bokswereld. Als er een boxer een klap kreeg, een ‘choc’ in het Frans, ging hij knock out. De term choc zou later verbasterd zijn in ‘être chocolat’, en de betekenis langzamerhand veranderd zijn in misleid worden.
De tweede mogelijke verklaring komt uit het einde van de negentiende eeuw. Bij het Nouveau-Cirque in Parijs werkten twee clowns, Footit en Chocolat. Die laatste werd steeds door zijn collega in de maling genomen en riep dan als hij er achter kwam dat hij weer eens belazerd was: je suis chocolat, je suis chocolat!
De derde verklaring van deze Franse uitdrukking zou zijn oorsprong hebben gevonden in een kansspelletje dat je vroeger vaak in de straten van Parijs zag. Het doel was om een voorwerp onder één van de drie bekers of kaarten te verstoppen en vervolgens de bekers of kaarten te rouleren. Een voorbijganger moest dan raden onder welke beker of kaart het voorwerp verstopt zat. Iemand anders, die chocolat werd genoemd, moest om mensen te trekken doen alsof hij het spel net gewonnen had. Logischerwijs werd de voorbijganger die voor de gek gehouden werd, degene die ‘était chocolat’.

Geef een reactie