Wie Frankrijk zegt, zegt eten. En wie aan Franse lekkernijen denkt, komt al snel uit bij ‘Les Halles’: de overdekte markthallen, in vrijwel elke stad het kloppende gastronomische hart. Zijn deze hallen vandaag de dag nog steeds de moeite waard om te bezoeken? En hoe zijn deze prachtige bouwwerken eigenlijk ontstaan?
Middeleeuwse houten hallen
De Franse markthallen bestaan al sinds de middeleeuwen, toen koningen en lokale adel marktrechten konden verlenen aan steden. Op een centrale plek werden eenvoudige overkappingen gebouwd waar boeren, vissers en ambachtslieden hun waren verhandelden. Sommige van deze middeleeuwse houten hallen bestaan nog steeds!
Bloei van de markthallen
De grote bloei van de markthallen kwam echter in de 19e eeuw. Met de industriële revolutie groeiden de steden en ontstond er behoefte aan hygiënische, goed georganiseerde voedselvoorzieningen. Napoleon III gaf in 1851 architect Victor Baltard opdracht om de iconische Halles de Paris te bouwen; een project dat de standaard zette voor heel Frankrijk. De zogenaamde ‘buik van Parijs’ inspireerde tientallen Franse steden om vergelijkbare hallen te bouwen.
Herkenbare bouwstijl
De 19e-eeuwse markthallen kenmerken zich door een typische Baltard-stijl: een combinatie van een gietijzeren skelet, grote glaspartijen en bakstenen wanden. Deze stijl, ook wel architecture métallique genoemd, maakte het mogelijk om enorme, lichte ruimtes te creëren zonder steunpilaren in het midden. De hoge daken zorgden voor natuurlijke ventilatie, essentieel voor het bewaren van verse handelswaren in een tijd zonder koeling.
Steden met nog functionerende markthallen
Helaas zijn de oorspronkelijke Parijse Halles in 1971 gesloopt, en daar is menig Parijzenaar nog treurig om. Gelukkig zijn er volop andere steden waar de hallen hun oorspronkelijke marktfunctie hebben behouden.
Top 5 meest bijzondere markthallen van Frankrijk
1. Les Halles de Lyon – Paul Bocuse (Lyon)
Deze hallen zijn vernoemd naar de wereldberoemde chef-kok Paul Bocuse en gelden als de gastronomische tempel van Frankrijk. Hoewel het huidige gebouw uit 1971 dateert, zetten de hallen een traditie voort die teruggaat tot 1859. Je vindt er topproducten van de beste artisans: onder andere de praline-taarten van Sève, de kazen van Mère Richard en de charcuterie van Bobosse. Volgens het Amerikaanse tijdschrift Food & Wine staat deze foodhall op nummer 3 in de wereldranglijst van foodhallen. Kortom: een must voor fijnproevers.
2. Marché des Capucins (Bordeaux)
Bijgenaamd “le ventre de Bordeaux”, is deze markt sinds 1749 het culinaire hart van de stad. De huidige hal stamt uit de 19e eeuw en is op zaterdagochtend een ware belevenis: oesters met een glas witte Entre-deux-Mers, omringd door Bordelais die hun weekend inkopen doen. Authentiek en levendig.
3. Les Halles de Narbonne
Deze hal uit 1901 is een van de best bewaarde voorbeelden van Baltard-architectuur in Frankrijk en wordt beschouwd als de mooiste markthal van het land. Je ziet een indrukwekkend gietijzeren skelet en veel art nouveau details. Onder het dak heerst een levendige sfeer met talrijke eetstalletjes. Probeer zeker een plat du jour aan de toonbank van Chez Bébelle, waar de slager bestellingen door de hal roept met een megafoon.
4. Les Halles de Dijon
Ontworpen door de uit Dijon afkomstige Gustave Eiffel (jawel, die van de toren) en geopend in 1875. De elegante metalen constructie is een meesterwerk van 19e-eeuwse architectuur. Je bent in de streek Bourgogne, het land van wijn, mosterd en kaas, dus hier vind je producten van uitzonderlijke kwaliteit. De markt is op dinsdag, donderdag, vrijdag en zaterdag open.
5. Marché Couvert de Colmar
Een charmante bakstenen hal uit 1865 in het hart van het schilderachtige Colmar in de Elzas. Door de combinatie van Franse en Duitse invloeden vind je hier regionale specialiteiten zoals choucroute, bretzels, kougelhopf en Elzasser wijnen. De ligging aan een romantisch kanaal zorgt voor de rest.
Leuke lunchplek
Bezoek je een Franse halles dan zie je in één oogopslag wat er lokaal wordt gegeten. Verder is het een levendige ontmoetingsplek in het hart van het dagelijkse leven in Frankrijk. Goed om te weten: in veel markthallen kun je tegenwoordig prima lunchen; je eet ter plekke de verse producten van de markt.
Praktische tip: Ga rond een uur of 10, plan voldoende tijd in om de sfeer op te snuiven en neem tegen 11 uur een drankje aan één van de togen. Rond 12 uur schuif je daarna aan bij één van de verkopers die een maaltijd aanbiedt. Let op: de meeste hallen zijn maandag gesloten. Bon appétit!
